Historia

Idea Studenckich Konferencji Starożytniczych (dalej: SKS) narodziła się jako wynik działalności naukowej, zainteresowań i pasji grona studentów rozmaitych wydziałów i kierunków Uniwersytetu Warszawskiego, których połączyło wspólne zamiłowanie do starożytności. W grudniu 2004 r. z grupa ta przekształciła się w Koło Starożytnicze przy Kolegium MISH UW (obecnie: Koło Starożytnicze UW). W maju następnego roku Koło to, dzięki współpracy z pracownikami naukowymi Instytutu Historycznego UW: prof. dr. hab. Włodzimierzem Lengauerem, dr. Robertem Wiśniewskim, prof. dr hab. Ewą Wipszycką-Bravo oraz dr. hab. Adamem Ziółkowskim, zorganizowało w Warszawie I SKS pod hasłem „Przemiany mentalności w kulturach starożytnych”. Konferencja trwała 3 dni, uczestniczyło w niej przeszło 70 studentów z 10 polskich uniwersytetów, w czasie 11 sesji wygłoszono ponad 30 interdyscyplinarnych referatów. I SKS była okazją do zapoznania się z różnymi aspektami starożytności, oscylującymi wciąż wokół zaproponowanego tematu przewodniego. Stąd też tematyka referatów obejmowała m.in. definicję mentalności, sposoby jej badania w odniesieniu do jednostek i społeczności, a także przemiany, jakie w tym zakresie zachodziły w poszczególnych kulturach starożytności. Warto zauważyć, iż kadr geograficzny wygłoszonych referatów rozciągał się od przedkolumbijskiej Ameryki, przez Śródziemnomorze i Bliski Wschód, aż po Azję Środkową, Indie i Chiny, zaś ramy chronologiczne obejmowały wycinek dziejów od prehistorii do późnego antyku. Referaty najwyżej ocenione przez pracowników IH UW znalazły miejsce w tomie otwierającym serię „ΣΧΟΛΗ” („SCHOLE”).

Niewątpliwy sukces tej konferencji, podobnie jak nawiązane w jej czasie kontakty między studentami najważniejszych polskich ośrodków akademickich, przyczyniły się do kontynuowania tego przedsięwzięcia w następnych latach. W ten sposób SKS, pomyślana początkowo jako impreza jednorazowa, przemieniła się w wydarzenie cykliczne, corocznie w maju gromadzące młodych starożytników w różnych polskich ośrodkach naukowych.

Wspólny wysiłek członków kół naukowych z dwóch uczelni – Koła Naukowego Antycznej Filozofii toruńskiego UMK oraz warszawskiego Koła Starożytniczego – zaowocował organizacją II SKS, która odbyła się w Toruniu w maju 2006 r. Jej temat stanowiły „Formy organizacji życia społecznego w starożytności”. Ponownie spotkała się ona z przychylnym odzewem wśród studentów rozmaitych dyscyplin (przede wszystkim historii, archeologii, filologii klasycznej, filozofii, teologii, prawa, socjologii, historii sztuki – 39 referatów, 3 wykłady gościnne prof. Witolda Wróblewskiego, prof. Georga Wöhrle, prof. Ewy Wipszyckiej-Bravo). Owocem konferencji była publikacja kolejnego zbioru najlepszych referatów w 2. tomie „ΣΧΟΛΗ”.

III SKS pt. „Religie w świecie antycznym” miała miejsce w maju 2007 r. na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W jej organizację włączyli się tym razem studenci aż 4 kół naukowych z Katowic, Warszawy i Torunia. Podczas 3 dni konferencji odbyło się 15 paneli tematycznych (z czego większość równoległych), które zgrupowały 37 referatów podejmujących różnorodne zagadnienia od teologii po historię społeczną, od antropologii po analizę powiązań między religią a filozofią. Ponadto wykłady gościnne wygłosili ks. prof. Wincenty Myszor oraz prof. Włodzimierz Lengauer. Najlepsze referaty zostały umieszczone w 3. tomie „ΣΧΟΛΗ”.

Tymczasem jako kolejny, 4. tom serii „ΣΧΟΛΗ”, opublikowany został poemat papirusu z Derveni (wraz z wprowadzeniem, rekonstrukcjami i komentarzem). Publikacja ta stanowi owoc seminarium prowadzonego na Uniwersytecie Warszawskim przez prof. Włodzimierza Lengauera (UW). Zadaniem owego tomu jest przybliżenie polskim czytelnikom treści oraz znaczenia owego sensacyjnego odkrycia papirologicznego.

W maju 2008 r. gospodarzem IV SKS było Koło Naukowe Starożytników Uniwersytetu Wrocławskiego; w organizację włączyli się również członkowie warszawskiego Koła Starożytniczego oraz Koła Naukowego Klasyków z Poznania. Temat „Człowiek starożytny we wspólnocie” sprowokował do wygłoszenia 40 referatów studenckich (z których te ocenione najwyżej zostały opublikowane w 5. tomie „ΣΧΟΛΗ”) oraz 2 wykładów gościnnych (prof. Krzysztof Nawotka, prof. Krystyna Bartol).

V SKS (Poznań, 7–9 maja 2009 r.), konferencja w pewnym sensie jubileuszowa, potraktowana została w sposób szczególny. Już jej tematyka – miejsce ludyczności w życiu ludzi i społeczeństw starożytnych oraz różne przejawach zabawy, rozrywki, agonu, jak również świętowania i uroczystości („Święto–śmiech–zabawa w świecie starożytnym”) – wskazywała na jej radosny i doniosły charakter. Uroczystość tę najbardziej uświetnił międzynarodowy aspekt konferencji, bowiem International Student Conference in Antique and Byzantine Studies „Feast, Play and Celebration in the Ancient World” zgromadził nie tylko studentów uczelni polskich, ale również zagranicznych (brytyjskich, niemieckich, francuskich, austriackich), zaś w poczet organizatorów włączyło się, obok polskich kół naukowych, również Oxford Byzantine Society. W konferencji wzięli udział prof. Oswyn Murray, prof. Adam Ziółkowski oraz prof. Elżbieta Wesołowska. Najlepsze referaty opublikowane zostały w 6. tomie „ΣΧΟΛΗ”.

VI SKS odbyła się Krakowie, gdzie gospodarzem było Koło Naukowe Filologii Klasycznej UJ. Konferencja odbyła się pod hasłem „Centrum–peryferia–granice” w dniach 6–8 maja 2010 r. Podczas spotkania podjęto zagadnienia, które do tej pory pozostawały na marginesie naszych rozważań. Przypadki skrajne, wątpliwe, trudne do zakwalifikowania znalazły w końcu miejsce dla siebie. Również skomplikowane relacje między centrum a peryferiami zostały opisane z perspektywy różnych nauk. Z wykładami gościnnymi wystąpili prof. Joanna Komorowska z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, prof. Tomasz Polański z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach oraz dr Anna Głowa z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Poza tym wystąpiło 35 referentów z 10 uniwersytetów w kraju. Najlepsze referaty opublikowane zostały w 7. tomie „ΣΧΟΛΗ”.

VII SKS odbyła się w dniach 13–15 maja 2011 r. na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w Lublinie. Jej gospodarzem było Koło Starożytnicze Studentów KUL. Poruszana tematyka tym razem dotyczyła aspektu prawdy i kłamstwa w starożytności. Na konferencji wygłoszonych zostało 39 referatów studentów i doktorantów reprezentujących ośrodki naukowe z całej Polski. VII SKS rozpoczął słowem wstępnym prof. dr hab. Krzysztof Narecki – Dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych KUL, a wykład inauguracyjny wygłosił dr Maciej Münnich.

VIII SKS odbyła się w dniach 11–13 maja 2012 r., a jej gospodarzem było Koło Naukowe Studentów Archeologii UŁ „Szare Banderia”. Na główny temat konferencji obrano greckie pojęcie φθορά (phthora), oznaczające wszelkie aspekty śmierci i zniszczenia, a przybywający licznie badacze rozważali, w jaki sposób owe niszczące siły działały w świecie starożytnym. Na konferencję zgłosiło się 52 studentów i doktorantów reprezentujących ośrodki naukowe z całej Polski. VIII SKS zainaugurowała prof. Krystyny Bartol (UAM) wykładem gościnnym pt. „Wypędzić poezję, wygnać poetów. Współczesne interpretacje Platońskiego postulatu”. Kolejnego dnia wystąpił prof. Krzysztof Nawotka (UWr) (wykład pt. „Aleksander Wielki w Babilonie”), a konferencja zakończyła się wykładem gościnnym prof. Jadwigi Czerwińskiej (UŁ/KUL). Najlepsze referaty z VII i VIII SKS opublikowane zostały w zbiorczym 8.-9. tomie „ΣΧΟΛΗ”.

IX SKS nosiła temat „«Navigare necesse»: morze–podróż–przejście–przemiana”. Stosownie do tematu, odbyła się ona nad Bałtykiem, w Gdańsku, w dniach 10–12 maja 2013 r. Głównym gospodarzem konferencji było Studenckie Koło Naukowe Filologów Klasycznych i Mediteranistów UG. Tematem przewodnim wszystkich wystąpień było morze: czy to widziane przez starożytnych poetów, przez kupców, przez wojskowych, czy też wreszcie przez archeologów wydobywających dzisiaj z dna zardzewiałe kotwice rzymskie. W konferencji wzięło udział 38 studentów i doktorantów reprezentujących ośrodki naukowe z całej Polski. Inauguracyjny wykład wygłosił dr hab. Gościwit Malinowski, prof. UWr, który przybliżył słuchaczom zagadnienie obecności Greków na morzach południowych. Kolejnego dnia wystąpił dr hab. Nicolas V. Sekunda, prof. UG, który w porywających słowach objaśnił historię piractwa i marynarki wojennej na Krecie okresu hellenistycznego. Najlepsze referaty opublikowane zostały w 10. tomie „ΣΧΟΛΗ”.

Jubileuszowa – a zarazem międzynarodowa – X SKS odbyła się w Warszawie w dniach 15–18 maja 2014 r. Tematem było „«Cupido dominandi»: żądza władzy – władza nad żądzą. «Cupido dominandi»: lust for power – power over lust”. Wykład inauguracyjny pt. „«Cupido dominandi» w Kościele hierarchicznym późnego antyku” wygłosiła prof. Ewa Wipszycka-Bravo (UW). Nośny temat konferencji zaowocował 52 referatami z dziedziny historii, archeologii, antropologii i filologii klasycznej. Na X SKS przybyli także goście z zagranicy (Czechy, Francja, Hiszpania, Islandia, Węgry, Wielka Brytania). Bardzo szeroka była rozpiętość chronologiczno–geograficzna zgłoszonych wystąpień: od Mezopotamii po Francję Ludwika XIV, od koczowników irańskich i Egiptu po starożytne Indie. Dr Adam Izdebski (UJ) poprowadził warsztaty naukowe pt. „Zawód historyka starożytności a reforma nauki w Polsce i Europie”, podczas których młodzi starożytnicy poszerzyli wiedzę o swoich perspektywach badawczych oraz warunkach uprawiania nauki w kraju i poza jego granicami.

Gospodarzem XI SKS, odbywającej się 8–10 maja 2015 r., było łódzkie Koło Antycznej Translatoryki UŁ. Tematem spotkania była szeroko pojęta „Ziemia obiecana”. Do ogólnopolskiego grona organizatorów SKS dołączyło Koło Naukowe Młodych Klasyków IFK UW. Konferencja zgromadziła 51 prelegentów z 9 ośrodków naukowych: historyków, archeologów, filologów klasycznych oraz filozofów. Zaprezentowane referaty dotyczyły opowieści biblijnych, pielgrzymek do Palestyny, świętych miejsc pogańskich i chrześcijańskich oraz zaświatów i krain mitycznych. Nie zabrakło także prelekcji na temat cywilizacji chińskiej, filozofii, antropologii i językoznawstwa. Wykłady gościnne wygłosili pracownicy Uniwersytetu Łódzkiego: dr hab. Maciej Kokoszko z właściwą sobie swadą opowiadał o leczniczych właściwościach wina w świetle dzieła Dioskurydesa, zaś opiekun KAT UŁ, dr hab. Idaliana Kaczor, pasjonująco zaprezentowała temat rzymskich świąt, w czasie których składano ofiary z ludzi. Szczegółowe sprawozdanie z XI SKS napisane zostało przez Hannę Rajfurę i opublikowane na łamach czasopisma „Teka Historyka” 50 (listopad 2015), s. 240-245 (PDF).

XII SKS odbyła się w Poznaniu w dniach 13–15 maja 2016 r. Gospodarzami konferencji były Koło Naukowe Klasyków UAM, Sekcja Starożytna „Amici Antiquitatis” SKNH im. G. Labudy oraz Sekcja Orientalistyczna SKNH im. G. Labudy. Inspiracją dla tematu konferencji pt. „Panta rhei. Pamięć, czas i przemijanie w starożytności” była znana maksyma Heraklita z Efezu. W obradach wzięło udział 41 prelegentów z 10 ośrodków polskich i zagranicznych: historycy, historycy sztuki, archeolodzy, filolodzy klasyczni i etnolodzy. Nie zabrakło również filozofów, teologów ani psychologów. Wygłoszone referaty dotyczyły m.in. starożytnych sposobów kreowania wizerunku i upamiętniania go, mitów genealogicznych, propagandy religijnej i propagandy władzy, prawnych, filozoficznych i religijnych aspektów upływu czasu, sposobów mierzenia czasu oraz motywu pamięci w dziełach średniowiecznych, nowożytnych i współczesnych. Wykłady gościnne wygłosili pracownicy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Dr Boguchwała Tuszyńska opowiedziała o kulcie władców i przodków w czasach Majów, a dr Andrzej Ćwiek o stosunku starożytnych Egipcjan do przeszłości. Podczas konferencji odbyły się także warsztaty pt. „Konferencja zagraniczna – ab ovo ad mala„, które umożliwiły referentom zapoznanie się ze specyfiką organizacji i przebiegu zagranicznych konferencji. Warsztaty poprowadzone zostały przez wieloletniego uczestnika i organizatora SKS, dr. Macieja Paprockiego (LMU München). Dodatkową atrakcję XII SKS stanowił spektakl pt. „Eurypides w Podziemiu” (na podstawie „Żab” Arystofanesa) w wykonaniu Studenckiego Teatru Klasyków „Sfinga”.

 

Ale Studenckie Konferencje Starożytnicze to nie tylko panele, wykłady i publikacje – to również towarzyszące im zawsze wydarzenia artystyczne: koncerty (Warszawa, Poznań), spektakle teatralne (Toruń, Wrocław, Poznań, Lublin), projekcje filmów (Katowice), występy chórów (Gdańsk), zwiedzanie miast (Warszawa), a także zwyczajnie imprezy towarzyskie, integrujące środowisko młodych starożytników.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s